Elektr Energiya va Qayta Tiklanadigan Manbalar: O‘zbekiston 2025 Manzarasi
1) Hozirgi Raqamlar
2025-08-28 holatiga: 12 ta quyosh PV zavodi (jami 4 582 MW) va 4 ta shamol elektr stansiyasi ishda. 2024 yilda 9 PV + 1 shamol kombinatsiyasi 4,86 mlrd kVt·soat ishlab chiqardi.
2024 yil iyulga qadar: quyosh ishlab chiqarishi 7 oyda 875 mln kVt·soatga yetib, 2023 ga nisbatan 4,3 baravar oshdi (ulushi ~1,5%).
IEA yo‘nalishi: 2030 gacha RE quvvatlarini ko‘paytirish yo‘li xaritasi hamda aralash (PV+shamol+batareya) tizimlar bo‘yicha tavsiyalar.
2) Integratsiya va Tarmoqlar
O‘rnatilgan quvvat tez kengaymoqda; tarmoq barqarorligi uchun batareya-rezerv yechimlari va raqamli dispetcherlik zarur.
Quyoshli hududlar (Samarqand, Navoiy) — “quyosh+shamol+saqlash” bog‘lamasi orqali pik yuklarni yumshatish imkonini beradi.
3) Siyosat va Bozor
Xorijiy investorlar bilan YAIMga hissa qo‘shadigan IPP loyihalari kengaymoqda; uzoq muddatli PPA va auktsionlar sarmoyani rag‘batlantirmoqda.
Tarmoq ulanish qoidalarida shaffoflik va tezkorlik — loyihalar siklini qisqartirishning kaliti.
Madaniy eslatma: Tarixiy shaharlarda EV/elektr avtobuslari bilan “sokin transport” konsepti — toza havo va turizm sifatiga ijobiy ta’sir.
